Ο ΕΝ ΟΜΙΛΩ ΟΜΙΛΩΝ

 

 

 

το βλέμμα έχει κοντά ποδάρια

 

 

Τους είδα. Τους είδα πάλι να καταφτάνουν.
Τους είχα δει και μια άλλη μέρα που βγήκα με σκοπό να φτάσω στο τροφείο. Μάλλον, λίγο πιο πριν τους είχα δει με την πανοραμική όραση της άκρης του ματιού καθώς το κέντρο του εσέρνετο αμέριμνο από το λουρί της περιπλάνησής του. Ήταν σαν να μου έλεγε η ασυγκέντρωτη αυτή όραση πως έχω θρονιαστεί ήδη στο Χορειοχώρον, έχω παραγγείλει και τους έχω δει από την τζαμαρία να προσέρχονται αργοί από πολλές μεριές σταματώντας στο κέντρο της πλατείας και σαν σε ραντεβού, χωρίς όμως να πέσουν ο ένας πάνω στον άλλο, έφτιαξαν κύκλο συζήτησης και σαν ύστερα από συνεννόηση άρχισαν να μιλούν.

Ήξερα λοιπόν πού θα πήγαινα να μιλήσω, να πω αυτά που είχα να πω, μεταξύ άλλων. Θα έκανα συζήτηση. Κι άρχισα να βιάζομαι να τους φτάσω όλους. Με βιά εγώ με βιά κι αυτοί. Και τους έφτανα. Κεντρομόλοι, καμπυλωνόμασταν όλοι σε ένα υποθετικό κέντρο. Μόνο που η δική μου τροχιά φαίνεται έχανε μοίρες και βήματα μοιραία, σαν πιο ζικ ζακ με πήγαινε παρά σαν καμπύλωμα στον χώρο. Έμπλεκε το βλέμμα μες στα πόδια μου κι έφτανα απόμακρος. Πλάνη και περιπλάνηση ἔσονται οἱ δύο εἰς βάρκα μίαν.
Τους έφτασα κι είπα ν’ αρχίσω κι εγώ να μιλάω, βιαζόμουν να πω και μες τη βιασύνη μου ξεχνούσα όλο τι είχα που να έπρεπε να το πω …

Και ξεχάστηκα εκεί, στη στάση του να θες να πεις. Αυτό το ξιπασμένο “θέλω να πω” έχει μια φούρια που σχεδόν πάντα σε ξεχνάει στην ουρά και περιμένεις να φωνάξει τον αριθμό σου και ακούς αυτά που ήθελες να πεις να λένε άλλα και δώστου να αυξάνει η ουρά και δώστου να ξεχνιούνται όλα. Η πιο μεγάλη συμφορά του ανθρωπίνου είδους, του πιο ανθρωπινότερου. Κι αυτό ασταμάτητα.
Και είχα τόσα να τους πω αλλά από το στόμα μου δεν έλαβε καταφαγείν ουδείς.
Θα επέστρεφα. Ξανά. Την άλλη μέρα.
Κι αν μου έλεγαν … θα τους έλεγα … και θα λέω έτσι και αυτά και άλλα κατά το πού θα πάει η συζήτηση.

Μα αυτοί -την άλλη μέρα- βιάστηκαν να φύγουν και μάλλον εγώ βιάστηκα να έρθω. Θα μπορούσα πιο αργά επειγόμενος να έφτανα αύριο πάλι εδώ και να τους έβρισκα από την αρχή. Μου φαίνεται δύσκολο να πετύχεις με ακρίβεια αυτή την χρονορρύθμιση γιατί ακόμη και με καθυστέρηση ή πλοήγηση ενός δευτερολέπτου, θα υπήρχε αντίλαλος.

Α ρε ψεύτικοι! Ψέματα όλα!…φώναξα μια στιγμή και τσίμπησα έναν διπλανό να δω αν είναι από χαρτόνι ή πραγματικός πλησίον.

Ύστερα έβρεξε μέχρι το πρωί. Όταν θα έρχονταν πάλι θα με εύρισκαν εκεί καρτερικό, ολονύχτιο, μούσκεμα μέχρι το κόκαλο και θα είχαν έτσι μια επιπλέον έκπληξη που θα ήμουν ανάμεσά τους τόσο μοναδικός, τόσο ανθρώπινος!

 

 

 

Advertisements

ΣΚΥΡΙΑΝΟ ΡΙΖΩΜΑ

Αφηγητής: Το καλοκαίρι του 1980 οι Ντελέζ και Γκαταρί πάτησαν στη Σκύρο, απ’ όπου και το φωτογραφικό στιγμιότυπο. Ινκόγκνιτο φιλόσοφοι, κατάσκοποι σπάνιων ριζωμάτων, τουρίστες, σχολιαστές ανεπίκαιρων ειδήσεων απορροφημένοι από το ντόπιο θέαμα, σχεδόν ευτυχείς.

Ζ.Ν.: Απ’ την αρχή, βγαίνοντας έξω σε τσακώνει. Πλέγμα από αλάτι και ζεστό αέρα. Το αλάτι διαμορφώνει, στερεώνει σαν γάζα. Ένας γυναικείος κώλος γίνεται λαγήνι. Τα γοφιά τετράγωνα σαν τα φορτώματα του γαϊδάρου. Χεχ. Ευλογημένη πολυμορφία, πανουργία του μικροκλίματος. Όσο τη σκαπουλάρουν τα πλάσματα από το μέτρον άριστον του κεντρικού ιερατείου, θα ρέει το πράγμα. Έως πότε; Έως πάντα;

Κοριτσάκι: Να τους έχει μιλήσει ο μπαμπάς; Γκουντμόρνινγκ μίστερ, κόφι; κόφι; ρεζίλι. Θα τρέξω γρήγορα και θα κάνω υπόκλιση. Ύστερα θα πω. Στα γρήγορα: Je m’ appelle Eulalie. La vie ici, est très difficile pour une jeune fille. Prenez moi avec vous a Paris. Je vous en prie. Je vais faire la vaisselle pour vous. Θα πουν oui biensur, θα με ζητήσουν από τον μπαμπά και θα φύγουμε.

Γυναίκα με πλούσια τα ελέη: Μέχρι ν’ ανοίξουν το στόμα τους άντε να καταλάβεις τι είναι. Γάλλοι; Άντρες. Καραμπίνες όρθιες. Κοιτάνε και χαζογελάνε. Τι κοιτάτε; Την ομορφιά μου και τα πλούτια μου για σας νομίζετε τα έχω; Παλιορεμπεσκέδες, φλώροι! Μην είναι και ντιγκιντάγκες λέω…

Αφηγητής: Στα ξένα αυτιά οι φωνές των ντόπιων ηχούν υγράλατες. Φωνήεντα με γρέζια. Ακολουθία με κόμπους. Τριξίματα βάρκας. Σήματα μόρς από περιστολή του ήλιου. Σαν, σαν, σαν: οι μεταφορές αγωνίζονται να εξοικειώσουν τον αναγνώστη, ο παρόντας αδιαφορεί και λιάζεται. Η εικόνα των ερεθισμάτων αναδύεται και λάμπει αμετάφραστη.

Φ. Γ.: Πώς να την πείσει κανείς ότι αυτές οι μαύρες, μεταξένιες τρίχες στα χέρια της είναι ωραίες; “Οτιδήποτε διαφέρει από το ολοένα εξομοιούμενο, οτιδήποτε κινδυνεύει να χαθεί, είναι αξιαγάπητο γλυκιά μου. Κι η κίνηση να κρύψεις τα χέρια σου μέσα στο μανίκι, αξιαγάπητη κι αυτή… ”

Κοριτσάκι: Μαμάκα μου θα χύσω τους καφέδες.

Καφετζής: Ρε συ Λάμπρο; Αυτοί, τι; (ρωτάει με το χέρι του)
Λάμπρος: (με το χέρι κι αυτός) Τι τι;
Καφετζής: Τι καπνό φουμάρουν.
Λάμπρος: (με το χέρι) Ώ χού…άσε ρε.

Φ.Γ.: Μας ντρέπεται επειδή είμαστε βόρειοι. Δεν ξέρει ότι και η Γαλλία βρίσκεται στην περιφέρεια ενός άλλου κύκλου… Είμαστε όλοι μαύροι, που έλεγε κι ο Μπάλντουιν. Λευκό είναι μόνο το χρώμα της εξουσίας.

Ζ.Ν.: Το λίκνισμα του ήλιου στην επιφάνεια, το σκαμπανέβασμα των καϊκιών πίσω απ’ τις μαύρες φιγούρες, οι θεατρινίστικες χειρονομίες τους. Μας βλέπουν. Βλέπουν ότι τους βλέπουμε. Κάτω από αυτό το χυδαίο φως είμαστε ταυτόχρονα κοινό και νούμερα του βαριετέ. Παίζουμε όλοι τους Ευρωπαίους. Οι γυναίκες, σε δεύτερο επίπεδο, παίζουν και τις γυναίκες. Έχουν στηθεί και λειτουργούν πλατώ αναρίθμητα.

Κοριτσάκι: Θα με έχουν κοριτσάκι τους. Θα με κοιτάζουν ρομαντικά, αμίλητοι. Θα γίνομαι όμορφη. Κάθε μέρα πιο ξανθιά. Η κούκλα Νιόβη στο χέρι μου, το χέρι μου ακουμπισμένο στην κουπαστή. Ο αέρας θα ανακατώνει και τα δικά μου μαλλιά.

Αφηγητής: Στο κέντρο του ανεμοστρόβιλου των αισθητών κυριαρχεί μια αυτοκρατορική γαλήνη· σαν να’ναι παιχνίδι της όλα· ή σαν η Άνοιξη να είναι αυτό ακριβώς το πράγμα· διάνοιξη στη ζωή: να συλλαμβάνεις τις μικρολογίες της· και ο χώρος διαστέλλεται, όχι μόνο ο χρόνος· “ωραίες καμπύλες”

(Περνάει η Άνοιξη με γρήγορο βήμα και το τσιτάκι της κυμματίζει επί δικαίων και αδίκων. Εκόντες- άκοντες, όλοι και όλες και όλα γυρίζουν. Μπαίνει σε έναν φούρνο).

Φ.Γ.: Έι Ζιλ;…. Τι κοιτάς ρε συ τόση ώρα;
Ζ.Ν.: Τι;
Φ.Γ.: … Τίποτα.
Ζ.Ν.: Τι;
Φ.Γ.: Τίποτα. Είναι ένας φιλοσοφικός διάλογος που μ’ αρέσει.
Ζ.Ν.: Ποιος;
Φ.Γ.: “- Ε, Σωκράτη; – Τι; – Τίποτα.”

Γυναίκα με πλούσια τα ελέη: Ο φαλακρός αδιαφορεί. Είναι υπεράνω της αρεσκείας μας, πφ… Ενώ ο άλλος, με τα λακκάκια… είναι πιο ευαίσθητος, έχει μια ευγένεια. Μην είναι Ιταλός;

Κύριος που κάθεται πίσω τους με σακούλα Λαμπρόπουλος: Συγνώμη, έχετε ώρα εδώ;
Φ.Γ.: Όχι, είμαστε Γάλλοι.

(Κύριος που κάθεται πίσω τους με σακούλα Λαμπρόπουλος και την ψαχουλεύει κάνοντας εκνευριστικό θόρυβο).

Αφηγητής: Ε, τι;
Φ.Γ.: Τίποτα. Κύριος που κάθεται πίσω τους με σακούλα Λαμπρόπουλος και την ψαχουλεύει κάνοντας εκνευριστικό θόρυβο.

Ζ.Ν.: Μήπως θα έπρεπε να μιλάμε κι εμείς σαν μικρά κορίτσια, au conditionnel? Θα είχαμε συναντηθεί στο Παρίσι…
Φ.Γ.: … στη Σκύρο…
Ζ.Ν.: … Ναι, … θα είχε συμβεί αυτό, εκείνο …
Φ.Γ.: Ναι, και να διαφεύγει η ομιλία απ’ όλες τις άκρες.

Πλανώδιος πωλητής: Κεντήματα … εργόχειρα … έχω … σουβενίιρ …

Φ.Γ.: Ζιλ, δες! Μια διπλή ροδιά! Και το μπαγασάκι! Μοιάζει με αρθρόποδο. Τέσσερα πόδια, αυτιά ποντικιού …
Ζ.Ν.: … Γίγνεσθαι ζώο,
Φ.Γ.: … Visagéité, τα μεσαία πόδια απολήγουν σε άνθη, πάλι άνθη, αέναη ανθοφορία. Μια φιλοσοφία της ζωής γραμμένη με βελόνα που κάνει ζιγκ-ζακ στην επιφάνεια· μίτωση επανάληψη διπλασιασμός πιέτες σάβανα νεκροπαπλώματα διπλή άρθρωση θανατοζωή το μοτίβο της ζωής μια διαρκής άνοιξη μια τρέλα που θέλει να καταλάβει όλο τον χώρο μια άνοιξη που δεν περνάει…

Ζ.Ν.: Πλέκουν και τα virtual μέρη ενός πλοίου μαζί με τα actual χαρακτηριστικά του.

Ζ.Ν.: Γιατί μόνο εδώ, στη Σκύρο; Γιατί δεν σκόρπισε στα γύρω νησιά.
Φ.Γ.: Λέω ότι μεταφυτεύτηκαν από την έρημο.
Z.N.: Ίσως νομάδες που αποφάσισαν να ριζώσουν. Κωδικώνουν ασταμάτητα. Το έδαφος, τα ξύλα, τα πανιά, τον άνεμο που τους μετέφερε.

Θαμών από μέσα: Χαχαχαχαχα!

Κοριτσάκι: Μεσιέ; Je m’ appelle Eulalie. Je vous en prie. Je vais faire les versailles pour vous. … Ωχ, σκατά τα’ κανα.

Αφηγητής: Ο θόρυβος από την κουζίνα ένα ακόμη ρεύμα, συμπαρασύρει τα απόνερα λόγια της σάλας και βγαίνει να μπλέξει σε μπελάδες την πρωία. Ενώ ο έξω, απλός σαν ένα ακόμη σκυριανό άλογο, μικρό και pittoresque…

 

Η ΑΝΝΑ, Η ΧΑΝΑ ΚΑΙ ΤΟ ΠΙΑΝΟ

 

Άννα: Είδα όνειρο, άκου: Είχα πάει να πουλήσω το πιάνο. Είχε πει ότι το θέλει ένας υψηλόβαθμος της τράπεζας. Δηλαδή όχι το δικό μου πιάνο, ένα πιάνο… Μου είπε να το πάω στα γραφεία τους. Στεναχωριόμουν λίγο που θα το χάσω αλλά σκεφτόμουν τα λεφτά, διακόσιες χιλιάδες Χάνα!…

Χάνα: Διακόσιες χιλιάδες ευρώ;;;

Άννα: Λες; Πολλά δεν είναι για ένα πιάνο; Δραχμές ίσως… Τέλος πάντων έφτασα στα γραφεία και πάρκαρα το πιάνο σε μια γωνιά. Έψαχνα κάποιον να το παραδώσω αλλά δεν υπήρχε κανείς. Το δωμάτιο ήταν τεράστιο και άδειο.
Άνοιγα τα ηλεκτρικά κουτιά στον τοίχο, τους πίνακες με τις ασφάλειες και ρωτούσα: “Είναι κανείς εδώ;”

Χάνα: Ε, για το πιάνο ήρθα… Μην κρύβεστε εκεί μέσα!… (γέλια)

Άννα: Εσείς εκεί, πίσω από την ασφάλεια του θερμοσίφωνα! Για ελάτε! (ξεκαρδίζονται)

Άννα: (Σοβαρή ξανά). Μετά από λίγο εμφανίστηκε κάποιος και άρχισε να διαμαρτύρεται ότι δεν είναι δουλειά του η παραλαβή του πιάνου, ότι δεν υπάρχει άλλος αρμόδιος και ότι δεν γίνεται να το αφήσω εκεί. Πήρα το πιάνο μου κι έφυγα.
Έξω από το κτίριο απέραντοι κήποι με μισοβυθισμένα χόρτα σε νερό, στο χρώμα του σκοταδιού. Οδηγούσα το πιάνο προσεκτικά από τα χωμάτινα περάσματα.

Χάνα: Οδηγούσες;

Άννα: Ναι, από μέσα, το είχα κάνει αυτοκίνητο. Αλλά, σε μια γωνία δεν έστριψα καλά και το πόδι του πιάνου βρέθηκε εκτός δρόμου, σε πισίνα γεμάτη λάσπη και χόρτα.
Γείραμε κι αρχίσαμε να βυθιζόμαστε. Σε αργή κίνηση. Μου έκανε εντύπωση που δεν ένιωσα κρύο ούτε και αηδία από την επαφή μου με το νερό αν και είχα βουλιάξει ως τη μέση. Το πιάνο με τραβούσε στο βυθό. Αντέδρασα ακαριαία.
Άνοιξα το καπάκι για να βγω, αλλά τα πόδια μου είχαν παγιδευτεί στις χορδές. Δεν ήθελα να το αφήσω να βυθιστεί, ήξερα ότι αν ξέμπλεκα θα το έχανα για πάντα. Όμως από ένστικτο άρχισα να κλωτσάω.

Χάνα: Η αγωνία του ονειροθεατή στα ύψη!

Άννα: Τελικά το άφησα και βγήκα…

Χάνα: Μπράβοοοο! (χτυπάει παλαμάκια)

Άννα: Ναι μπράβο, σώθηκα… Αλλά έμεινα χωρίς πιάνο. Σκεφτόμουν, τι θα πουλήσω τώρα στον άνθρωπο που το υποσχέθηκα; Σαν να μην το έκανα για τα λεφτά, αλλά για την εξυπηρέτηση.

Χάνα: Για να εξυπηρετήσεις αυτόν; Τον υψηλόβαθμο της τράπεζας; Δεν πας καλά Άννα.

Άννα: Ναι, ντράπηκα για την ανευθυνότητά μου, που πήγα κι έπεσα στον βούρκο. Δεν μου άξιζε το πιάνο. Και χωρίς το πιάνο είμαι ένα τίποτα. Χάνα δεν είμαι καλά!

Χάνα: Με το πιάνο είσαι τίποτα. Εσύ μέσα στο πιάνο και το πιάνο μέσα σ΄εσένα. Μια ενσωματωμένη υποχρέωση. Μην το τάζεις σε κανένα. Ξεχρέωσέ το επιτέλους, είναι δωρεάν.

ΥΣΤΕΡΑ ΑΠΟ 2 ΩΡΕΣ ΣΙΩΠΗΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΣΥΛΛΟΓΗΣ.

Άννα: (πετάγεται σαν να την τσίμπησε μύγα) Το πιάνο είναι το ευρωπαϊκό μπαούλο. Είναι ο διαφωτισμός. Ο δυτικός πολιτισμός. Η λευκή κουλτούρα. Κανένας άλλος πολιτισμός δεν έφτασε ως το πιάνο!

Χάνα: Κυριαρχικό όργανο. Ο βασιλέας των οργάνων σου λέει, το λιοντάρι.

Άννα: Μάλιστα. Ανώτερο κι απ’ το λιοντάρι, άνθρωπος! Γιατί αν τα βιολιά είναι ο άνεμος, τα τύμπανα οι κεραυνοί, το φλάουτο πουλιά κλπ. κλπ., το πιάνο είναι ο άνθρωπος! Δεν υπάρχει μίμηση φύσης στο πιάνο.

Χάνα: Μμμ, είναι αμετακίνητο, μνημειώδες. Δεν σπάει, δεν λυγάει η κάθε του νότα.

Άννα: Δεν πάει πουθενά, δεν αλλάζει, είναι η νόρμα. Οι νόμοι. Ο πολιτισμός αφ’ εαυτού του.

Χάνα: (κοροϊδευτικά) Και τίτλος αφηρημένης ευγενείας: “Α έχετε και πιάνο!”

Άννα: Όποιος μαθαίνει πιάνο δεν μαθαίνει ένα όργανο. Μαθαίνει κανόνες, τρόπους, σαβουάρ βιβρ, πειθαρχία και ελιγμό. Εναλλακτικά, αντί για πιάνο δεν διαλέγει κανείς κιθάρα πχ. ή σαξόφωνο. Διαλέγει μπαλέτο ή γαλλικά του σαλονιού. Διαλέγει νομική. Διπλωματία. Πάει στα κυβερνητικά κλιμάκια, δίπλα στους νόμους και τα συντάγματα. Το πιάνο είναι τελειωμένη τέχνη. Μουσειακή επιστήμη! Για τον καλλιτέχνη, το πιάνο είναι αφόρητο. Πρέπει να το διαλύσει με σφυριά. Μόνο έτσι μπορεί να ακούσει την κοιλιά του να κλαίει επιτέλους.

Χάνα: Να σπάει σε λυγμούς ελευθερωτικούς, να γίνεται όμποε και βιόλα…

Άννα: Αυτό, το βρωμόπραμα, που είναι πάντα καλύτερο από τον άνθρωπο επειδή είναι άτεγκτο… είναι κούκλα, ρομπότ, άψυχο, ψεύτικο. Το πιάνο είναι μια εκφωνήτρια ειδήσεων!

Χάνα: Ο Ηγέτης που μιλά από τα μεγάφωνα!

Άννα: Ένας φασίστας που ασκεί τον έλεγχο στα πάντα… Θέλει σπάσιμο, διάλυση, πριόνισμα, φόκο!!!

ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΔΕΚΑΛΕΠΤΗ ΟΝΕΙΡΟΠΟΛΗΣΗ

Άννα: Το πιάνο μου θυμίζει ότι δεν γεννήθηκα ευρωπαία… Ευτυχώς που δεν έγινα πιάνο Χάνα!

Χάνα: Ευτυχώς! Είδες; Ένα όνειρο αφηγείται ολόκληρο τον κόσμο, έτσι όπως τον ζει αυτός που ονειρεύεται, σαν ένα ντοκυμαντέρ! Ο κόσμος σαν όνειρα, σαν αλλεπάλληλα κινηματογραφικά πλατώ. Mille plateaux! Σενάριο – σκηνοθεσία Άννα…

Άννα: Και, Χάνα…
Μάθιου, (βάζει το youtube) παίξε πάλι εκείνο το ωραίο κομμάτι σου στο πιάνο…

Γέλια.

 

ΤΟ ΖΕΥΓΟΣ ΠΑΛΙΑΤΣΙ ΛΑΜΠΟΝΤΑΣ ΣΤΟ ΛΟΥΝΑ ΠΑΡΚ “ΤΟ ΒΕΡΟΛΙΝΟ”

 

Σαν σήμερα σαν αύριο ολισθαίνει
Παρεκκλίνει η μέρα σε ρόμβους
Κουρελαρία ψυχανέμισμα!
Έτοιμη να δαγκάσει η πολύχρωμη συνείδηση
Και να! Στο τούνελ στο βαγόνι στο τρενάκι
Οι χορδές παρατάνε το κύμα
Αγάπη μου …
είμαστε πέρα για πέρα στόματα!
Μουδιασμένη η ζωώδης σαλιγκάρη στην ακρούλα
της γλώσσας
Εκεί, στα υποδεχή της γλύκας
λάμπει.

 

Αν πάμε από
diritta via
με γλίστρα -στο ένα πόδι- βγάζει.
Clinamen προς μιμική μαγείας
σε θεατές χρωματιστούς με κιμωλία,
λοξά η νύχτα προσαράζει.
Με τη μύτη μουσική
με τα δόντια κολλημένα
ποεζία κλιματσίδα
δαγκάνω εγώ εσύ κι εσύ εμένα·

να’ χουμε χάρτες
να κυλάμε
να’
-Τι λέμε στα χαρτιά;
-Τι λένε οι αδένες;
“Τροχός σκοποβολή παλιάτσι”

 

 

 

 

 

ΠΡΩΤΕΣ ΥΛΕΣ ΓΙΑ ΜΙΑ ΘΕΩΡΙΑ ΤΟΥ YOUNG-GIRL

– I did love you once.
Hamlet

Ι
    Κάτω από τις υπνωτικές γκριμάτσες της επίσημης ειρήνευσης μαίνεται ένας πόλεμος. Αυτός ο πόλεμος δεν μπορεί πια να αποκαλείται απλώς οικονομικός, κοινωνικός ή ανθρωπιστικός. Είναι ολοκληρωτικός.
    Και ενώ ο καθένας διαισθάνεται πως η ύπαρξή του τείνει να καταστεί το πεδίο μιας μάχης όπου νευρώσεις, φοβίες, σωματοποιήσεις, καταθλίψεις και αγωνίες ηχούν σαν συναγερμοί οπισθοχώρησης, κανείς δεν έχει ακόμη κατανοήσει τι πραγματικά συμβαίνει ή τι διακυβεύεται. Παραδόξως, ο ολοκληρωτικός χαρακτήρας αυτού του πολέμου, ολοκληρωτικός τόσο στα μέσα όσο και στους σκοπούς, του επιτρέπει να παραμένει αόρατος.
    Αντί για κατά μέτωπο επιθέσεις, η Αυτοκρατορία προτιμά το κινέζικο μαρτύριο: έκτακτα προληπτικά μέτρα που γίνονται μόνιμα, διάχυση της καταστολής στο μοριακό επίπεδο της καθημερινότητας. Έτσι, η αυτο-αστυνόμευση υποκαθιστά πλήρως την γενική αστυνόμευση και ο ατομικός αυτοέλεγχος τον κοινωνικό έλεγχο. Και τελικά, αυτή η καινούργια αστυνομία, επειδή ακριβώς είναι πανταχού παρούσα, καθίσταται αόρατη.

II
    H επιβολή του Θεάματος πάνω στη δημόσια έκφραση των επιθυμιών, το βιοπολιτικό μονοπώλιο όλων των ιατρικών γνώσεων-εξουσιών, ο περιορισμός κάθε αποκλίνουσας συμπεριφοράς από έναν διαρκώς αυξανόμενο στρατό ψυχιάτρων, συμβούλων και κάθε λογής καλοπροαίρετων διαμεσολαβητών, το αισθητικο-αστυνομικό φακέλωμα ανάλογα με τη βιολογική ταυτότητα του καθενός, η διαρκής και ολοένα πιο επιτακτική, πιο στενή επιτήρηση των συμπεριφορών, η από κοινού καταδίκη “της βίας”, όλα αυτά είναι μέρος του ανθρωπολογικού, ή μάλλον ανθρωποτεχνικού σχεδίου της Αυτοκρατορίας. Πρόκειται για κατασκευή πολιτών. Στον σημερινό πόλεμο διακυβεύεται η ποικιλομορφία. Στόχος της Αυτοκρατορίας είναι η επιλογή, η διαχείριση και η εξασθένηση των μορφών ζωής.
    Προφανώς, η παρεμπόδιση της έκφρασης των μορφών ζωής δεν γίνεται με μια απλή πολιτική καταστολής – δηλαδή μέσα από ένα εργοστασιακό καλούπι που δίνει μορφή σε μια άμορφη ύλη – αλλά αντιθέτως, μέσω μίας συγκεκριμένης τάσης που επιδρά σε κάθε σώμα in situ με πολύ προσωπικό τρόπο. Υπάρχει ολόκληρο αυτοκρατορικό έργο αποπροσανατολισμού, παρεμβολών, πόλωσης των σωμάτων πάνω σε ελλείψεις και ανέφικτα. Οι επιπτώσεις είναι λιγότερο άμεσες αλλά πολύ περισσότερο ανθεκτικές. Με την πάροδο του χρόνου και με τόσους δυνατούς συνδιασμούς τελικά, επιτυγχάνεται ο επιθυμητός αφοπλισμός: ο ανοσο-αφοπλισμός των σωμάτων.
    Οι πραγματικά ηττημένοι σε αυτόν τον πόλεμο θα είναι εκείνοι που, αρνούμενοι ότι αυτός ο πόλεμος υφίσταται, συνθηκολόγησαν εξ αρχής. Γιατί το μόνο που θα τους επιτραπεί δεν θα είναι “ζωή” αλλά ένας διά βίου αγώνας προκειμένου να καταστήσουν τον εαυτό τους συμβατό με την Αυτοκρατορία. Όμως οι υπόλοιποι, εμείς, δεν έχουμε παρά να αφήσουμε τα πάθη να αναπνεύσουν στην πληρότητά τους. Τίποτα δεν μας υποχρεώνει να αναζητήσουμε άμεση αντιπαράθεση. Κάτι τέτοιο θα ήταν απόδειξη αδυναμίας. Επιθέσεις θα γίνουν, ωστόσο οι επιθέσεις είναι λιγότερο σημαντικές από τις θέσεις από τις οποίες προέρχονται γιατί οι θέσεις υπονομεύουν τη στρατηγική της Αυτοκρατορίας, πλήττοντάς την εκ των έσω. Όσο περισσότερες νίκες θα φαίνεται ότι συσσωρεύει, τόσο βαθύτερα θα θάβεται από μόνη της στην ήττα, και τόσο πιο ανεπανόρθωτη θα είναι αυτή η ήττα. Η αυτοκρατορική στρατηγική συνίσταται στο να καθιστά τους πολίτες τυφλούς στην ποικιλομορφία της ζωής και αναλφάβητους στις ηθικές διαφορές. Στο να καθιστά δυσδιάκριτο το πεδίο της μάχης, αν όχι αόρατο. Και τέλος, στη συγκάλυψη του πραγματικού πολέμου με κάθε είδους πλαστές συγκρούσεις.
    Προκειμένου να ανακαταλάβουμε το πλεονέκτημα των επιθέσεων, πρέπει να κάνουμε εμφανές το πεδίο της μάχης. Το Υoung-Girl είναι μια εποπτική μηχανή που σχεδιάστηκε γι’ αυτόν το σκοπό. Ό,τι θα κάνει καθένας από εμάς με αυτήν την μηχανή, θα αποδείξει και την αξία του.

ΙΙΙ
    Προφανώς, η έννοια Υoung-Girl δεν αφορά το γυναικείο φύλο. Ένας νυκτόβιος των μπαρ είναι εξίσου Υoung-Girl με τη γαλλιδούλα που ντύνεται σαν πορνοστάρ. Ο επιτυχημένος εξηντάρης διαφημιστής που μοιράζει το χρόνο του ανάμεσα στην Κυανή Ακτή και στο γραφείο του στο Παρίσι, είναι εξίσου Υoung-Girl με την αστή εργένισσα που δεν παρατήρησε ότι έχασε δεκαπέντε χρόνια απ’ τη ζωή της για χάρη της καριέρας στο consulting. Ο τρέντι γκέι του Μαραί που ιδρώνει στα γυμναστήρια, έχει κρυφές ομοιότητες με την αμερικανοθρεμένη μπουρζουαζίδα που μόλις εγκαταστάθηκε στα προάστια με την νέα της πλαστική οικογένεια.
    Στην πραγματικότητα, το Υoung-Girl είναι ένα μοντέλο πολίτη που κατασκευάστηκε από την καταναλωτική κοινωνία μετά τον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο, ως ξεκάθαρη απάντηση στην επαναστατική απειλή. Ως τέτοια, είναι μια μορφή πολωμένη. Περισσότερο κατευθύνει παρά κυριαρχεί στα αποτελέσματα.
    Στις αρχές της δεκαετίας του ’20, ο καπιταλισμός συνειδητοποίησε ότι δεν μπορούσε πλέον να συντηρείται από την εκμετάλλευση της ανθρώπινης εργασίας και μόνο. Έπρεπε να επεκταθεί και πέρα ​​από τα στενά πλαίσια της παραγωγής. Αντιμέτωπο με την πρόκληση του σοσιαλισμού, το Κεφάλαιο έπρεπε επίσης να κοινωνικοποιηθεί. Να δημιουργήσει τη δική του κουλτούρα, τις δικές του διασκεδάσεις, την ιατρική, την πολεοδομία, τη συναισθηματική εκπαίδευση και τα δικά του ήθη, καθώς και την δυνατότητα της αέναης ανανέωσής τους. Έτσι, μέσα από την αμερικάνικου τύπου εκβιομηχάνιση, το Κράτος-Πρόνοιας και τον οικογενειακό προγραμματισμό, μετατράπηκε σε σοσιαλδημοκρατικό καπιταλισμό. Η ταύτιση με την εργασία (ταύτιση σχετικά περιορισμένη καθότι ο εργάτης διακρίνεται ακόμη από την εργασία του) αντικαταστάθηκε με την προσωπική ολοκλήρωση μέσω της κατανάλωσης. Επιδεικνύοντας μια πρωτοφανή υποκειμενική και υπαρξιακή συμμόρφωση.
    Αναμφισβήτητα, η επικυριαρχία του Κεφαλαίου γίνεται όλο και πιο πραγματική. Η εμπορευματική κοινωνία θα αναζητήσει στο εξής τους καλύτερους θιασώτες της ανάμεσα στα περιθωριοποιημένα στοιχεία της παραδοσιακής κοινωνίας: γυναίκες και νέους αρχικά, ομοφυλόφιλους και μετανάστες στη συνέχεια.
    Αυτούς που μέχρι χθες θεωρούνταν μειονότητα και γι’ αυτό το λόγο ό,τι πιο ξένο, ό,τι πιο αυθόρμητα εχθρικό για την εμπορευματική κοινωνία, αυτούς που δεν εντάχθηκαν στα κυρίαρχα πρότυπα ενσωμάτωσης θα τους εγκολπώσει τελικά με το πρόσχημα της χειραφέτησης. «Οι νέοι και οι μητέρες τους έγιναν μέσω του τρόπου ζωής που προβάλλει η διαφήμιση, φορείς των αξιών της καταναλωτικής ηθικής.» Οι νέοι, επειδή η εφηβεία είναι «η περίοδος που δεν σχετιζόμαστε καθόλου με την κοινωνία παρά μόνο ως καταναλωτές.» (Stewart Ewen, Consciences sous influence) Οι γυναίκες, επειδή εξακολουθούν να βασιλεύουν στη σφαίρα της αναπαραγωγής και η σφαίρα αυτή προσφέρεται για νέο αποικισμό. Η γυναικεία και η εφηβική υπόσταση γίνονται αφηρημένες έννοιες και επανακωδικοποιούνται σε Εφηβοπρέπεια [Jeunitude] και Θηλυπρέπεια [Féminitude] και οι φορείς τους αξιώνονται το βαθμό του ιδανικού ρυθμιστή της ενοποίησης υπηκόων-πολιτών. Η μορφή του Young-Girl είναι η τέλεια, αυτονόητη και απόλυτα επιθυμητή ένωση αυτών των δύο ιδιοτήτων.

IV
    Προς το παρόν οι άνθρωποι, αναμορφωμένοι μέσα από το Θέαμα και βιοπολιτικά εξουδετερωμένοι, πιστεύουν ότι κάποιον ξεγελούν, αποκαλώντας τους εαυτούς τους «πολίτες». Τα γυναικεία περιοδικά αποκατέστησαν μια αδικία εκατό ετών, προσφέροντας στους άνδρες αρσενικά ισοδύναμα. Όλα τα παλιά στοιχεία της πατριαρχικής εξουσίας, οι πολιτικοί, τα αφεντικά, οι μπάτσοι, όλα χωρίς εξαίρεση παθαίνουν Young-Girlization, ακόμη και ο Πάπας.
    Όλα δείχνουν οτι η νέα φυσιογνωμία του Κεφαλαίου που μόνο μια ιδέα της υπήρχε στην εποχή του μεσοπολέμου, έχει τώρα αγγίξει την τελειότητα. «Όταν γενικεύεται ο πλασματικός χαρακτήρας του Κεφαλαίου συντελείται και ο “ανθρωπομορφισμός” του. Τότε αποκαλύπτεται και το μυστήριο πέπλο, το φάσμα που εξαιτίας του η γενικευμένη φερεγγυότητα που διέπει όλες τις συναλλαγές (από τα τραπεζoγραμμάτια και τα συμβόλαια εργασίας ή γάμου έως τις “ανθρώπινες” και οικογενειακές σχέσεις, τις σπουδές, τα πτυχία, τις καριέρες και τις υποσχέσεις κάθε ιδεολογίας, όλες παρελκυστικού χαρακτήρα) προσβάλλει, κατ’εικόνα του ομοιόμορφου κενού της, την “καρδιά του σκότους” κάθε “προσωπικότητας” και κάθε “χαρακτήρα”. Και είναι τότε που πληθαίνουν οι άνθρωποι του Κεφαλαίου, όταν κάθε προγονική διαφορά φαίνεται ότι εξαφανίζεται μαζί με κάθε διάκριση ταξική ή εθνική.» (Giorgio Cesarano, Chronique d’un bal masqué)
    Η στιγμή της ένταξης όλων των μελών της κοινωνίας σ’αυτήν, ως Αυτοκρατορία πια, είναι επομένως και η στιγμή που ο καθένας καλείται να αναφερθεί στον εαυτό του ως αξία, μετά από μια σειρά ελεγχόμενων αφαιρέσεων σύμφωνα με την “γραμμή από τα κεντρικά”. Το Υoung-Girl είναι το ον που δεν γνωρίζει για τον εαυτό του τίποτα άλλο, παρά μόνο την αξία του, και όλες του οι δραστηριότητες στοχεύουν με μεγάλη ακρίβεια, στην αυτο-αξιολόγησή του. Κάθε στιγμή, δηλώνει τον εαυτό του ως αποκλειστικό αντικείμενο της αυτο-πραγμοποίησής του. Ο αδιαμφισβήτητος χαρακτήρας της εξουσίας του, η υπερφίαλη αυτοπεποίθηση αυτού του ισοπεδωμένου όντος που συνυφαίνεται αποκλειστικά με συμβάσεις, κώδικες και φευγαλέες αναπαραστάσεις, το κύρος του οποίου και το παραμικρό του νεύμα αποτυπώνεται, όλα αυτά καταγράφονται αυτόματα πάνω στην απολύτως διάφανη ύπαρξη του, στην “κοινωνία”.
    Ακριβώς λόγω της μηδαμινότητάς του, σε κάθε μία από τις κρίσεις του, το Υoung-Girl φέρει το επιτακτικό βάρος ολόκληρης της κοινωνικής οργάνωσης, και το ξέρει.

V
    Δεν είναι καθόλου τυχαίο ότι η θεωρία του Υoung-Girl προκύπτει τώρα που η δημιουργία της αυτοκρατορικής τάξης ολοκληρώνεται και αρχίζει να γίνεται αντιληπτή. Όμως, ό,τι εμφανίζεται, οδεύει ταυτόχρονα και στο τέλος του. Το Υoung-Girl έχει αρχίσει να φθίνει.
    Καθώς το format του διαδίδεται όλο και περισσότερο, ο ανταγωνισμός σκληραίνει. Η ικανοποίηση που προκύπτει από τη συμμόρφωση με το πρότυπο, μειώνεται. Είναι αναγκαίο ένα ποιοτικό άλμα. Επείγει πλέον να εξοπλιστεί με εντελώς νέα χαρακτηριστικά, να γίνουν βήματα σε παρθένα εδάφη: Μια δόση χολυγουντιανής θλίψης, ένα επίχρισμα πολιτικής συνείδησης από τηλεοπτικά δελτία ειδήσεων, μια μοδάτη νεο-βουδιστική πνευματικότητα, μια δέσμευση σε οποιαδήποτε συλλογική επιχείρηση που καταπραΰνει συνειδήσεις… Έτσι καλλιεργείται μεθοδικά το bio-Young-Girl. Ο αγώνας επιβίωσης των Young-Girls στο εξής ταυτίζεται με την ανάγκη να ξεπεραστεί το βιομηχανικό Young-Girl. Αντίθετα με τις προκατόχους του, το bio-Young-Girl δεν έχει πια ανάγκη χειραφέτησης, αλλά εμμονή με τη συντήρηση και την ασφάλεια. Κι αυτό γιατί η Αυτοκρατορία είναι υπονομευμένη στα θεμέλιά της και πρέπει να διαφυλαχθεί από την εντροπία: έχοντας φτάσει στη πληρότητα της ηγεμονίας της, η μόνη δυνατή κίνηση είναι η κατάρρευση. Το Young-Girl θα γίνει λοιπόν υπεύθυνο, με “πνεύμα αλληλεγγύης”, οικολογική συνείδηση, μητρικό, λογικό, “φυσικό”, σεβαστό και μάλλον αυτοελεγχόμενο παρά ψευτοαπελευθερωμένο, εν συντομία: ένας βιοπολιτικός διάβολος. Από δω και πέρα δεν θα μιμείται πια την υπερβολή αλλά το μέτρο, σε όλα.
    Όπως είδαμε, τη στιγμή που η εκδήλωση του Young-Girl αποκτά τη δύναμη του κλισέ, την ίδια στιγμή θεωρείται ήδη ξεπερασμένο, τουλάχιστον στην χονδροειδώς σχεδιασμένη αρχική εκδοχή του. Σε αυτή την κρίσιμη και μεταβατική στιγμή μπαίνουμε στο παιχνίδι.
 
 
 
 
 

ολόκληρο το βιβλίο:
FR    Premiers materiaux pour une Theorie de la Jeune-Fille

EN    Raw Materials for a Theory of the Young-Girl

image mosaic: flâneutariat